निरोगी त्वचेसाठी सर्वोत्तम प्रोबायोटिक्स: प्रमुख प्रकार, फायदे, खाद्यपदार्थ आणि सप्लिमेंट्स

प्रोबायोटिक्स म्हणजे आतड्यांच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरणारे चांगले जिवाणू. म्हणूनच आपल्याला जुलाब किंवा पोट फुगणे यांसारख्या पोटाच्या समस्या झाल्या की आपले आई-वडील दही किंवा ताक घेण्याचा सल्ला देतात. पण तुमच्या आतड्यांच्या आरोग्याचा परिणाम तुमच्या त्वचेवरही होऊ शकतो, हे जाणून तुम्हाला आश्चर्य वाटेल!

पोटातील चांगल्या जिवाणूंचे संतुलन बिघडल्यास शरीरात दाह आणि रोगप्रतिकारक प्रतिक्रिया निर्माण होऊ शकतात. याचा परिणाम त्वचेच्या आरोग्यावर होऊन सोरायसिस, इसब आणि मुरुम यांसारख्या त्वचेच्या समस्या उद्भवू शकतात.

या लेखाचा उद्देश त्वचेसाठी प्रोबायोटिक्सचे संभाव्य फायदे समजावून सांगणे आणि त्यांचा आपल्या दैनंदिन दिनक्रमात कसा समावेश करता येईल याबद्दल मार्गदर्शन करणे हा आहे. 

प्रोबायोटिक्स म्हणजे काय?

प्रोबायोटिक्स हे जिवंत सूक्ष्मजीव असतात. त्यामध्ये प्रामुख्याने शरीरासाठी उपयुक्त जिवाणू आणि काही प्रकारचे यीस्ट असतात. योग्य प्रमाणात सेवन केल्यास ते आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरू शकतात. 

प्रोबायोटिक्सचा संबंध प्रामुख्याने पचनसंस्था आणि आतड्यांच्या आरोग्याशी जोडला जातो. मात्र, आतडे आणि त्वचा यांच्यातील संबंधामुळे त्वचेच्या आरोग्यासाठी त्यांची भूमिका काय असू शकते, याचाही संशोधक अभ्यास करत आहेत.

प्रोबायोटिक्स वेगवेगळ्या स्वरूपात मिळू शकतात, त्यामध्ये पुढील गोष्टींचा समावेश होतो:

• प्रोबायोटिक्सयुक्त पदार्थ: जिवंत संस्कृती असलेले दही आणि योगर्ट, ताक, केफिर तसेच काही आंबवलेले पदार्थ.
• प्रोबायोटिक्सयुक्त पूरक आहार: हे कॅप्सूल, गोळ्या किंवा चूर्ण अशा स्वरूपात उपलब्ध असतात.
• त्वचेवर लावण्याची सौंदर्यप्रसाधने: प्रोबायोटिक्स असलेल्या मलम, सीरम आणि मुखवटे.

आतडे आणि त्वचा यांचा संबंध कसा आहे?

आतडे आणि त्वचा यांचा संबंध शरीरातील रोगप्रतिकारक शक्ती, दाह आणि चयापचयाशी संबंधित प्रक्रियांशी आहे. आतड्यांमधील सूक्ष्मजीवांमध्ये बदल झाल्यास रोगप्रतिकारक प्रतिक्रिया आणि दाहावर परिणाम होऊ शकतो आणि त्यामुळे त्वचेच्या आरोग्यावरही परिणाम होऊ शकतो. 

म्हणूनच संतुलित आहार आणि निरोगी जीवनशैलीच्या मदतीने आतड्यांचे आरोग्य चांगले ठेवणे हे निरोगी आणि चमकदार त्वचा टिकवून ठेवण्यासाठी उपयुक्त ठरू शकते.

त्वचेसाठी प्रोबायोटिक्सचे संभाव्य फायदे कोणते आहेत? 

आतड्यांमधील चांगल्या जिवाणूंचे संतुलन टिकवून ठेवण्यास प्रोबायोटिक्स मदत करू शकतात. यामुळे आतडे आणि त्वचा यांच्यातील संबंधातून शरीरातील दाह आणि त्वचेच्या आरोग्यावरही सकारात्मक परिणाम होण्याची शक्यता असते.

त्वचेसाठी प्रोबायोटिक्सचे काही संभाव्य फायदे पुढीलप्रमाणे आहेत:

• दाह कमी करण्यास मदत करून मुरुम, पिंपल्स आणि त्वचेवरील लालसरपणा यांसारख्या सामान्य समस्या टाळण्यास मदत होऊ शकते.
• त्वचेचा संरक्षणात्मक थर मजबूत करण्यास मदत होऊन पर्यावरणातील हानिकारक घटकांपासून त्वचेचे संरक्षण होण्यास मदत होऊ शकते.
• पचन आणि पोषक घटकांचे शरीरात शोषण चांगले होण्यास मदत होऊ शकते, ज्यामुळे त्वचा अधिक उजळ आणि ओलसर राहण्यास मदत मिळू शकते.

हे देखील वाचा: बद्धकोष्ठतेपासून आराम देणारे सर्वोत्तम प्रोबायोटिक्स

त्वचेच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त प्रोबायोटिक्सचे सर्वोत्तम प्रकार

प्रोबायोटिक्सचे अनेक गट असतात, ज्यांना "प्रकार" असे म्हटले जाते. प्रत्येक प्रकाराचे आरोग्यासाठी वेगवेगळे फायदे असतात. त्वचेसाठी उपयुक्त ठरू शकणारे प्रोबायोटिक्सचे प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत:

झीलॅब फार्मसीकडून शिफारस केलेले उत्तम प्रोबायोटिक्सयुक्त पूरक आहार

झीलॅब फार्मसीकडील हे काही उत्तम प्रोबायोटिक्सयुक्त पूरक आहार आहेत. ते विशेषतः पचनसंस्था आणि आतड्यांचे आरोग्य व एकूणच निरोगीपणा सुधारण्यास मदत करण्यासाठी तयार केले आहेत आणि त्वचा निरोगी व तेजस्वी ठेवण्यासही हातभार लावू शकतात.

बायोटिकास प्रीबायोटिक आणि प्रोबायोटिक कॅप्सूल

बायोटिकास प्रिबायोटिक आणि प्रोबायोटिक कॅप्सूल

बायोटिकास प्रीबायोटिक आणि प्रोबायोटिक कॅप्सूल आतड्यांमधील संतुलन टिकवून ठेवण्यास, पचन सुधारण्यास आणि एकूण आरोग्याला आधार देण्यास मदत करते. त्यामुळे कालांतराने त्वचा अधिक निरोगी आणि स्वच्छ राहण्यास अप्रत्यक्षपणे मदत होऊ शकते.

• घटक: लॅक्टोबॅसिलस ॲसिडोफिलस (०.४८ अब्ज) + लॅक्टोबॅसिलस रॅम्नोसस (०.४८ अब्ज) + बिफिडोबॅक्टेरियम लॉन्गम (०.४८ अब्ज) + बिफिडोबॅक्टेरियम बिफिडम (०.४८ अब्ज) + सॅक्रोमायसीस बोलार्डी (०.१ अब्ज) + स्ट्रेप्टोकॉकस थर्मोफिलस (०.४८ अब्ज) + फ्रुक्टो ऑलिगो सॅकराइड (३०० मिग्रॅ)
• फायदे: आतड्यांचे आरोग्य चांगले ठेवण्यास, दाह कमी करण्यास, पचन सुधारण्यास आणि त्वचा अधिक स्वच्छ व निरोगी ठेवण्यास मदत करू शकते.

एंटेरोलर १०० गोळी

एंटरोलोर 100 गोळी

एंटेरोलर गोळी हे प्रोबायोटिक्सयुक्त पूरक आहार आहे. ते आतड्यांमधील उपयुक्त जिवाणूंचे संतुलन पूर्ववत करण्यास, पचन सुधारण्यास आणि आतड्यांचे एकूण आरोग्य चांगले ठेवण्यास मदत करते. त्यामुळे त्वचा स्वच्छ राहण्यासही अप्रत्यक्षपणे फायदा होऊ शकतो. 

• घटक: लॅक्टोबॅसिलस स्पोरोजेनेस (१० कोटी बीजाणू)
• फायदे: पचन सुधारण्यास, आतड्यांमधील उपयुक्त जिवाणूंचे संतुलन पूर्ववत करण्यास, पोट फुगणे कमी करण्यास तसेच रोगप्रतिकारक शक्ती आणि त्वचेच्या आरोग्यास आधार देण्यास मदत करते. 

निरोगी त्वचेसाठी उपयुक्त ठरू शकणारे प्रोबायोटिक्सयुक्त पदार्थ

उपयुक्त सूक्ष्मजीवांचा आहारात समावेश करण्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे त्यांचा नैसर्गिक स्रोत असलेले पदार्थ खाणे. आहारात नैसर्गिक स्रोतांचा समावेश केल्याने पचनसंस्था आणि त्वचेचे आरोग्य दोन्ही चांगले ठेवण्यास मदत होऊ शकते. यामध्ये पुढील पदार्थांचा समावेश होतो:

• जिवंत संस्कृती असलेले दही किंवा योगर्ट
• ताक
• केफिर
• आंबवलेल्या भाज्या
• पारंपरिक पद्धतीने आंबवलेले पदार्थ (अशा प्रत्येक पदार्थामध्ये जिवंत प्रोबायोटिक्स असतीलच असे नाही)

निरोगी त्वचेसाठी योग्य प्रोबायोटिक्सची निवड कशी करावी?

केवळ उत्पादनावरील माहिती किंवा सीएफयूची संख्या पाहून प्रोबायोटिक्सची निवड करणे पुरेसे ठरेलच असे नाही. निवड करताना पुढील गोष्टींचा विचार करा:

• योग्य जिवाणू प्रकार निवडा. निरोगी त्वचेसाठी लॅक्टोबॅसिलस आणि बिफिडोबॅक्टेरियम या प्रकारांतील जिवाणू उपयुक्त ठरू शकतात.
• डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार योग्य सीएफयू संख्या निवडा.
• अधिक व्यापक फायदे मिळवण्यासाठी अनेक प्रकारचे प्रोबायोटिक्स असलेली उत्पादने निवडा.

निरोगी त्वचेसाठी केवळ प्रोबायोटिक्स पुरेसे आहेत का?

नाही, केवळ प्रोबायोटिक्स घेतल्याने त्वचा निरोगी होईलच असे नाही. आनुवंशिकता, आहार, संप्रेरके, त्वचेची निगा, झोप आणि प्रदूषकांच्या संपर्कात येणे यांसारख्या इतर अनेक घटकांचाही त्वचेच्या आरोग्यावर परिणाम होतो. प्रोबायोटिक्स हे एकूणच निरोगी जीवनशैलीला आधार देऊ शकतात.

प्रोबायोटिक्सचे संभाव्य दुष्परिणाम

सर्वसाधारणपणे बहुतेक लोकांना प्रोबायोटिक्स सहज सहन होतात. मात्र, काही लोकांना सुरुवातीला पचनाशी संबंधित काही तात्पुरत्या समस्या जाणवू शकतात, जसे की:

• वायू होणे
• पोट फुगणे
• पचनाशी संबंधित सौम्य अस्वस्थता

त्वचेसाठी प्रोबायोटिक्स घेताना टाळावयाच्या सामान्य चुका

प्रोबायोटिक्सची निवड किंवा वापर करताना लोकांकडून होणाऱ्या काही सामान्य चुका थोडक्यात पाहूया. या चुका टाळल्यास त्यांचा अधिक योग्य प्रकारे उपयोग करता येऊ शकतो.

• केवळ सीएफयूची संख्या जास्त आहे म्हणून एखादे उत्पादन निवडणे.
• विशिष्ट प्रोबायोटिक्सच्या प्रकाराकडे दुर्लक्ष करणे.
• त्वचेमध्ये लगेच बदल दिसण्याची अपेक्षा करणे.
• केवळ पूरक आहारावर अवलंबून राहणे.
• डॉक्टरांनी सांगितलेला त्वचेवरील उपचार स्वतःहून बंद करणे.
• प्रत्येक आंबवलेल्या पदार्थामध्ये जिवंत प्रोबायोटिक्स असतात असे समजणे.

हे देखील वाचा: जुलाबातून आराम मिळवण्यासाठी सर्वोत्तम प्रोबायोटिक्स

त्वचेच्या आरोग्यात सुधारणा करण्यासाठी प्रोबायोटिक्सला किती वेळ लागतो?

प्रोबायोटिक्सचा परिणाम व्यक्तीपरत्वे वेगळा असू शकतो. तो प्रोबायोटिक्सचा प्रकार, मात्रा, आहार, आरोग्याची स्थिती आणि त्वचेच्या समस्येवर अवलंबून असू शकतो.

सातत्याने सेवन करणे महत्त्वाचे आहे, हेही लक्षात ठेवणे गरजेचे आहे. मात्र, त्वचेचे आणि एकूण आरोग्य चांगले ठेवण्यासाठी प्रोबायोटिक्स हा अनेक घटकांपैकी एक भाग आहे.

निष्कर्ष

प्रोबायोटिक्स केवळ पचनासाठीच फायदेशीर नसून ते त्वचेच्या आरोग्यासाठीही उपयुक्त ठरू शकतात. प्रोबायोटिक्सचे काही विशिष्ट प्रकार आतड्यांमधील उपयुक्त जिवाणूंचे संतुलन टिकवून ठेवण्यास मदत करू शकतात. त्यामुळे त्वचेची जळजळ कमी करण्यास आणि मुरुम येण्यापासून बचाव करण्यास मदत होऊन त्वचा स्वच्छ आणि तेजस्वी राहण्यास हातभार लागू शकतो.

हे उपयुक्त जिवंत जिवाणू अनेक खाद्यपदार्थांमधून मिळू शकतात. त्याचबरोबर ते पूरक आहार आणि त्वचेवर लावण्याच्या उत्पादनांच्या स्वरूपातही उपलब्ध असतात. 

तुम्ही परवडणारे आणि प्रभावी प्रोबायोटिक्सयुक्त पूरक आहार शोधत असाल, तर झीलॅब फार्मसीचे एंटेरोलर १०० गोळी आणि बायोटिकास प्रीबायोटिक आणि प्रोबायोटिक कॅप्सूल वापरून पाहू शकता. यासोबतच, निरोगी त्वचेसाठी पौष्टिक आहार, नियमित त्वचेची निगा आणि सूर्यकिरणांपासून संरक्षण यांनाही तितकेच महत्त्व आहे.