भारतात पोटातील वायूवरील सर्वोत्तम औषधे: वायू, आम्लपित्त आणि पोटाच्या विकारांसाठी संपूर्ण मार्गदर्शक

तुम्हाला कधी वारंवार ढेकर येणे, पोट फुगल्यासारखे वाटणे किंवा पोट भरल्याची जाणीव होणे असा वायूचा त्रास झाला असेल, तर त्यामुळे किती अस्वस्थ वाटू शकते, हे तुम्हाला नक्कीच माहीत असेल.

हा त्रास अधूनमधून कोणालाही होऊ शकतो आणि अनेकदा तो नैसर्गिक असतो. मात्र, ही लक्षणे बराच काळ टिकून राहिली किंवा वारंवार उद्भवली, तर दैनंदिन जीवनावर परिणाम होऊ शकतो. अशा वेळी वायूचा त्रास कमी करण्यासाठी औषधांची गरज भासू शकते.

पोटात अडकलेला वायू बाहेर पडण्यास मदत करण्यासाठी आणि पोट फुगण्याचा त्रास कमी करण्यासाठी सिमेथिकोन किंवा डायमेथिकोन असलेली औषधे सामान्यतः वापरली जातात. याशिवाय, त्रासाचे मूळ कारण आणि लक्षणे लक्षात घेऊन पचनास मदत करणारी विकरे, आम्लपित्त कमी करणारी औषधे आणि उपयुक्त जिवाणू असलेली औषधे यांचाही उपयोग होऊ शकतो.

चला तर मग, पोटातील वायू आणि पचनाच्या त्रासासाठी उपयोगी ठरणाऱ्या गोळ्या आणि पाक यांविषयी सविस्तर जाणून घेऊया. यामध्ये वायूवरील गोळ्या, वायू कमी करणारी औषधे आणि वायूसाठी वापरल्या जाणाऱ्या पाकांचा समावेश आहे. तसेच, पोटातील वायूपासून लवकर आराम मिळवण्यासाठी इतर कोणते उपाय करता येतात, हेही समजून घेऊया.

पोटात वायूचा त्रास म्हणजे काय आणि तो कशामुळे होतो?

पोटात वायूचा त्रास होण्यामागे जेवताना हवा गिळली जाणे, अन्नाचे पचन होत असताना वायू तयार होणे किंवा काही आजारांमुळे पोटात जास्त प्रमाणात वायू साचणे अशी कारणे असू शकतात. 

या त्रासाची इतर कारणे पुढीलप्रमाणे आहेत:

• घाईघाईने जेवणे
• वायूयुक्त शीतपेये पिणे
• पोटात वायू निर्माण करणारे पदार्थ खाणे
• अन्नाचे नीट पचन न होणे
• बद्धकोष्ठतेचा त्रास होणे
• काही अन्नपदार्थ न पचणे किंवा त्यांचा त्रास होणे
• जेवताना जास्त प्रमाणात हवा गिळली जाणे

पोटात वायू झाल्याची सामान्य लक्षणे कोणती?

पोटात वायू साचल्यामुळे अनेक प्रकारची लक्षणे दिसू शकतात आणि त्यामुळे अस्वस्थ वाटू शकते. वायू होण्याच्या मूळ कारणानुसार ही लक्षणे प्रत्येक व्यक्तीमध्ये वेगवेगळी असू शकतात.

• पोट फुगणे किंवा पोट भरल्यासारखे वाटणे
• वारंवार ढेकर येणे
• वारंवार वायू बाहेर पडणे
• पोटात अस्वस्थता किंवा दाब जाणवणे
• जेवल्यानंतर नेहमीपेक्षा जास्त पोट भरल्यासारखे वाटणे
• पोटात सौम्य कळा येणे

पोटातील वायूच्या या सामान्य लक्षणांसोबत पोटात वायू अडकणे, पोट फुगणे आणि वायूमुळे पोट दुखणे असे त्रासही होऊ शकतात. ही लक्षणे कोणत्या कारणामुळे उद्भवतात, यावर त्यांचे स्वरूप अवलंबून असते.

पोटातील वायू कमी करण्यासाठी वापरली जाणारी औषधे

पोटात अडकलेला वायू बाहेर पडण्यास मदत करणारी आणि पोटाचा त्रास कमी करणारी औषधे वेगवेगळ्या प्रकारांत उपलब्ध आहेत. प्रत्येक प्रकारचे औषध वायूच्या विशिष्ट लक्षणांवर परिणाम करते. 

पोटातील वायू कमी करण्यासाठी उपयोगी ठरणारी काही प्रमुख औषधे आणि त्यांचे प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत:

पोटातील वायू कमी करण्यासाठी वापरली जाणारी औषधे

पोटातील वायू, जेवल्यानंतर पोट फुगणे, आम्लपित्त आणि पचनासंबंधी अस्वस्थता कमी करण्यासाठी वेगवेगळ्या प्रकारची औषधे वापरली जातात. त्यांचे प्रमुख प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत:

भारतातील पोटातील वायूवरील उत्तम गोळ्या आणि औषधांची यादी

झीलॅब फार्मसी येथे पोटातील वायू, पोट फुगणे आणि पचनासंबंधी अस्वस्थता कमी करण्यासाठी उपयोगी ठरू शकणारी विविध औषधे उपलब्ध आहेत. 

यासाठी सामान्यतः वापरल्या जाणाऱ्या काही औषधांची माहिती पुढीलप्रमाणे आहे:

व्हिक्सिझाइम गोळी

व्हिक्सिझाइम गोळी

व्हिक्सिझाइम ही पोटातील वायूच्या त्रासासाठी वापरली जाणारी एक गोळी आहे. यामध्ये पचनास मदत करणारी विकरे, डायमेथिकोन आणि कोळसा यांचा समावेश आहे. हे घटक अन्नाचे पचन होण्यास मदत करतात आणि पोटातील वायू, पोट फुगणे तसेच पचनासंबंधी अस्वस्थता कमी करण्यासाठी उपयोगी ठरू शकतात.

• घटक: डायमेथिकोन (५० मि.ग्रॅ.) + पॅन्क्रियाटिन (१७५ मि.ग्रॅ.) + कोळसा (५० मि.ग्रॅ.)
• फायदे: पोटातील वायू आणि पोट फुगण्याचा त्रास कमी करण्यास मदत करते. तसेच, पचन सुधारण्यास उपयोगी ठरते.

ॲल्युमसिड गोळी

ॲल्युमसिड गोळी

ॲल्युमसिड ही पोटातील वायू कमी करण्यासाठी वापरली जाणारी गोळी आहे. यामध्ये आम्लपित्त कमी करणारे घटक आणि सिमेथिकोन असते. हे घटक पोटातील अतिरिक्त आम्ल कमी करण्यास आणि पचनमार्गात अडकलेला वायू कमी करण्यास मदत करतात.

• घटक: वाळवलेले ॲल्युमिनियम हायड्रॉक्साइड (३०० मि.ग्रॅ.) + ॲल्युमिनियम मॅग्नेशियम सिलिकेट (२५० मि.ग्रॅ.) + सिमेथिकोन (२५ मि.ग्रॅ.)
• फायदे: पोटातील वायू, पोट फुगणे, आम्लपित्त आणि अपचन यांपासून आराम मिळवण्यास मदत करते.

झीसिस ५०० गोळी

झीसिस ५०० गोळी

झीसिस ५०० ही भारतात पोटातील वायूच्या त्रासासाठी वापरली जाणारी एक गोळी आहे. यामध्ये सोडियम बायकार्बोनेट असते. हे घटक पोटातील आम्लाचा प्रभाव कमी करण्यास आणि आम्लामुळे होणारी पचनासंबंधी अस्वस्थता दूर करण्यास मदत करतात.

• घटक: सोडियम बायकार्बोनेट (५०० मि.ग्रॅ.)
• फायदे: अपचन, आम्लपित्त, छातीत जळजळ आणि त्यासोबत होणारा पोट फुगण्याचा त्रास कमी करण्यास मदत करते.

झी हरा कॅप्सूल

झी हरा कॅप्सूल

झी हरा कॅप्सूल हे एक आयुर्वेदिक पाचक पूरक औषध आहे. हे पोटातील वायूचा त्रास कमी करण्यासाठीही उपयोगी ठरू शकते. यामध्ये वनस्पतींपासून मिळवलेली तेले आणि पारंपरिकरीत्या पचन सुधारण्यासाठी तसेच पोटातील वायू व पचनासंबंधी अस्वस्थता कमी करण्यासाठी वापरले जाणारे घटक आहेत.

• घटक: पुदिन्याचे तेल (६३ मि.ग्रॅ.) + बडीशेप फळाचे तेल (४० मि.ग्रॅ.) + पुदिन्याची सत्त्वयुक्त पूड (७ मि.ग्रॅ.) + ओव्याची सत्त्वयुक्त पूड (५ मि.ग्रॅ.) + जवाची राख (५ मि.ग्रॅ.)
• फायदे: पोटातील वायू, पोट फुगणे, सौम्य अपचन आणि जेवणानंतर पोट जड वाटणे यांसारखे त्रास कमी करण्यास मदत करते.

एंटेरोलोर १०० गोळी

एंटेरोलोर १०० गोळी

एंटेरोलोर १०० ही पोटातील वायूचा त्रास कमी करण्यासाठी वापरली जाणारी उपयुक्त जिवाणू असलेली गोळी आहे. यामध्ये लॅक्टोबॅसिलस स्पोरोजेन्स या उपयुक्त जिवाणूंचे बीजाणू असतात. हे आतड्यांतील उपयुक्त जिवाणूंचे संतुलन राखण्यास, पचनक्रिया सुरळीत ठेवण्यास आणि पोटातील वायू व पोट फुगण्याचा त्रास कमी करण्यास मदत करतात.

• घटक: लॅक्टोबॅसिलस स्पोरोजेन्स (१० कोटी बीजाणू)
• फायदे: आतड्यांचे आरोग्य चांगले राखण्यास मदत करते. तसेच, पोट फुगणे आणि अपचनाचा त्रास कमी करण्यासाठी उपयोगी ठरू शकते.

बायोटिकास कॅप्सूल

बायोटिकास पूर्वजीवाणू आणि उपयुक्त जिवाणू कॅप्सूल

बायोटिकास कॅप्सूलमध्ये अनेक प्रकारचे उपयुक्त जिवाणू आणि त्यांना वाढण्यास मदत करणारे एफओएस घटक आहेत. हे आतड्यांतील उपयुक्त जिवाणूंचे संतुलन राखण्यास, पचनक्रिया सुरळीत ठेवण्यास आणि पोटाच्या तक्रारी कमी करण्यास मदत करतात.

• घटक: लॅक्टोबॅसिलस ॲसिडोफिलस (४८ कोटी) + लॅक्टोबॅसिलस रम्नोसस (४८ कोटी) + बिफिडोबॅक्टेरियम लॉन्गम (४८ कोटी) + बिफिडोबॅक्टेरियम बिफिडम (४८ कोटी) + सॅकॅरोमायसिस बौलार्डी (१० कोटी) + स्ट्रेप्टोकोकस थर्मोफिलस (४८ कोटी) + फ्रुक्टो ऑलिगोसॅकराइड (३०० मि.ग्रॅ.)
• फायदे: आतड्यांचे आरोग्य चांगले राखण्यास मदत करते. तसेच, पोटातील वायू, पोट फुगणे आणि पचनासंबंधी अस्वस्थता कमी करण्यासाठी उपयोगी ठरू शकते.

ॲल्युमसिड एमपीएस स्ट्रॉबेरी चवीचे तोंडावाटे घेण्याचे द्रवरूप औषध

ॲल्युमसिड एमपीएस स्ट्रॉबेरी चवीचे तोंडावाटे घेण्याचे द्रवरूप औषध

ॲल्युमसिड एमपीएस हे पोटाच्या तक्रारींसाठी वापरले जाणारे द्रवरूप औषध आहे. स्ट्रॉबेरीच्या चवीच्या या औषधामध्ये आम्लपित्त कमी करणारे घटक आणि सिमेथिकोन असते. हे पोटातील अतिरिक्त आम्लाचा प्रभाव कमी करण्यास आणि वायूचे बुडबुडे कमी करून पोट फुगण्याचा त्रास दूर करण्यास मदत करते.

• घटक: ॲल्युमिनियम हायड्रॉक्साइड (२१५ मि.ग्रॅ.) + मॅग्नेशियम (८० मि.ग्रॅ.) + सिमेथिकोन (२५ मि.ग्रॅ.)
• फायदे: पोटातील वायू, पोट फुगणे, आम्लपित्त, छातीत जळजळ आणि अपचन यांपासून आराम मिळवण्यास मदत करते.

पोटातील वायूवरील औषधे सुरक्षितपणे कशी घ्यावीत?

पोटातील वायू कमी करण्यासाठी उत्तम औषध घेतले, तरी डॉक्टरांनी सांगितलेली मात्रा आणि वापरण्याच्या सूचना पाळल्या नाहीत, तर अपेक्षित परिणाम मिळतीलच असे नाही. वायूवरील औषधांचा योग्य उपयोग होण्यासाठी पुढील गोष्टी लक्षात ठेवा:

• डॉक्टरांनी सांगितलेली मात्रा आणि वापरण्याच्या सूचना काटेकोरपणे पाळा.
• अपचन किंवा पोट फुगण्यामुळे वायूचा त्रास होत असल्यास, वायू कमी करणाऱ्या गोळ्या जेवणानंतर घेण्यास सांगितले जाऊ शकते.
• औषधाची मात्रा स्वतःहून बदलू नका. डॉक्टरांनी सांगितलेली मात्राच घ्या.
• वायूपासून झटपट आराम देणारी औषधे वारंवार घेऊ नका. गरज असेल तेव्हाच आणि डॉक्टरांच्या सूचनेनुसार वापरा.
• तोंडावाटे घेण्याचे द्रवरूप औषध वापरताना योग्य मोजमापाच्या चमच्याने त्याची मात्रा मोजा.
• लहान मुले, ज्येष्ठ व्यक्ती, गर्भवती महिला आणि बाळाला स्तनपान करणाऱ्या महिलांनी डॉक्टरांच्या देखरेखीखालीच वायूवरील औषधे घ्यावीत.

पोटातील वायूवरील औषधांचे संभाव्य दुष्परिणाम

ही औषधे सामान्यतः सुरक्षित असतात. तरीही, काही व्यक्तींना वायूवरील गोळ्या घेतल्यानंतर सौम्य आणि तात्पुरते दुष्परिणाम जाणवू शकतात. त्यामध्ये पुढील त्रासांचा समावेश होतो:

• मळमळणे किंवा पोटात थोडी अस्वस्थता जाणवणे
• जुलाब होणे किंवा बद्धकोष्ठतेचा त्रास होणे
• तोंड कोरडे पडणे किंवा चवीत बदल जाणवणे
• पोटात सौम्य वेदना होणे
• क्वचित प्रसंगी, त्वचेवर पुरळ येणे किंवा खाज सुटणे यांसारखी ॲलर्जी होणे
• कधीकधी चक्कर येणे किंवा डोके दुखणे

पोटातील वायूच्या त्रासासाठी योग्य औषध कसे निवडावे?

तुमचा त्रास नेमका कशामुळे होतो, यावर कोणते औषध सर्वाधिक उपयोगी ठरेल हे ठरते. पोटातील वायूवरील औषध निवडण्यापूर्वी पुढील गोष्टी लक्षात घ्या:

• जर पोटात वायू होणे आणि पोट फुगणे हा त्रास असेल, तर सिमेथिकोन असलेली औषधे निवडा.
• वायूच्या त्रासासोबत आम्लपित्त होत असल्यास, आम्लपित्त कमी करणाऱ्या औषधासोबत वायू कमी करणारे औषध अधिक उपयोगी ठरू शकते.
• अपचनाचा त्रास असल्यास, काही प्रसंगी पचनास मदत करणाऱ्या विकरयुक्त औषधांचा उपयोग होऊ शकतो.
• पचनाचा त्रास सौम्य असल्यास, वनस्पतींपासून तयार केलेल्या पाचक औषधांचा विचार करता येऊ शकतो.

पोटातील वायूपासून लवकर आराम मिळवण्यासाठी काही सोपे उपाय

अधूनमधून होणाऱ्या वायूच्या त्रासासाठी प्रत्येक वेळी औषधे घेण्याची गरज नसते. काही सोप्या दैनंदिन सवयींमुळे पोटातील वायू, पोट फुगणे आणि पचनासंबंधी अस्वस्थता कमी होण्यास मदत होऊ शकते.

• निवांतपणे जेवा आणि अन्न चांगले चावून खा.
• अतिप्रमाणात खाणे आणि एकाच वेळी भरपूर जेवणे टाळा.
• वायूयुक्त शीतपेयांचे सेवन कमी करा.
• ज्या पदार्थांमुळे तुम्हाला वायूचा त्रास होतो, त्यांचे सेवन मर्यादित ठेवा.
• दिवसभर पुरेसे पाणी प्या.
• नियमित व्यायाम करा आणि जेवणानंतर थोडे चालण्याची सवय लावा.
• जेवल्यानंतर लगेच झोपू नका.
• तंतुमय पदार्थ खा, पुरेसे द्रवपदार्थ प्या आणि नियमित व्यायाम करा. यामुळे बद्धकोष्ठतेचा त्रास टाळण्यास मदत होते.

हेही वाचा: लहान मुलांसाठी वायूवरील औषधे

पोटाच्या त्रासासाठी डॉक्टरांचा सल्ला कधी घ्यावा?

अधूनमधून पोटात वायू होणे सामान्य आहे. मात्र, वारंवार किंवा तीव्र स्वरूपाचा त्रास होत असल्यास त्याकडे दुर्लक्ष करू नका. पोटातील वायूसोबत पुढील लक्षणे दिसल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या:

• पोटात तीव्र किंवा सतत वेदना होणे
• वारंवार उलट्या होणे
• शौचामध्ये रक्त दिसणे
• कोणतेही स्पष्ट कारण नसताना वजन कमी होणे
• सतत जुलाब होणे किंवा बद्धकोष्ठतेचा त्रास राहणे
• पोट खूप फुगणे किंवा बराच वेळ फुगलेले राहणे
• वारंवार छातीत जळजळ होणे किंवा पोटातील आम्ल अन्ननलिकेत वर येणे

निष्कर्ष

पोटाच्या तक्रारी अनेकदा सौम्य असतात. मात्र, त्या वारंवार उद्भवल्यास दैनंदिन जीवनावर परिणाम होऊ शकतो. अशा वेळी योग्य औषधांची निवड केल्याने पोटातील वायू आणि त्यासोबत जाणवणारी सामान्य लक्षणे कमी होण्यास मदत होऊ शकते.

पोटाचा सौम्य त्रास कमी करण्यासाठी काही सोपे घरगुती उपाय आणि औषधांच्या दुकानात सहज उपलब्ध असलेली वायूवरील औषधे उपयोगी ठरू शकतात. मात्र, औषधांचा योग्य वापर करणे आणि सांगितलेली मात्रा पाळणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

याशिवाय, जीवनशैलीत छोटे बदल करणे, त्रास वाढवणारे पदार्थ टाळणे आणि गरज पडल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे यांमुळे दीर्घकाळ आरोग्य चांगले राखण्यास मदत होऊ शकते.