ओल्या खोकल्यासाठी सर्वोत्तम खोकल्याचे औषध: प्रकार, उपयोग, घटक आणि फायदे

कफ किंवा श्लेष्मा बाहेर पडणाऱ्या ओल्या खोकल्यामागे संसर्ग, ॲलर्जी किंवा इतर आजारांसारखी अनेक सामान्य कारणे असू शकतात. ओल्या खोकल्यासाठी तयार केलेली खोकल्याची औषधे श्लेष्मा सैल करून आणि पातळ करून त्याची लक्षणे कमी करण्यास मदत करतात.

ओल्या खोकल्यासाठी उपयुक्त असलेल्या खोकल्याच्या औषधांमध्ये कफ बाहेर काढण्यास मदत करणारी औषधे, श्लेष्मा पातळ करणारी औषधे किंवा या दोन्हींचे मिश्रण असते. ग्वायफेनेसिन, ब्रोमहेक्सिन, ॲम्ब्रोक्सोल आणि मेंथॉल ही ओल्या खोकल्यापासून आराम मिळवण्यासाठी वापरली जाणारी सामान्य औषधे आहेत.

ही औषधे ओल्या खोकल्यापासून आराम मिळवण्यासाठी का उपयुक्त ठरतात, त्यांचे फायदे आणि त्यामध्ये वापरले जाणारे सामान्य घटक कोणते आहेत, तसेच यासोबत आणखी कोणते उपाय करता येतात, हे जाणून घेऊया.

ओला खोकला म्हणजे काय?

श्वसनमार्गात कफ किंवा श्लेष्मा साचल्यामुळे ओला खोकला होतो. श्वसनमार्गातील कफ आणि त्रासदायक घटक बाहेर काढण्यासाठी शरीराची ही नैसर्गिक प्रक्रिया आहे.

ओल्या खोकल्यामध्ये खालील लक्षणे दिसून येऊ शकतात:

• पारदर्शक, पांढरा, पिवळा किंवा हिरवट कफ
• छातीत कोंडी होणे किंवा कफ तयार होणे
• वारंवार खोकला येणे, ज्यामुळे घशाला आणि श्वसनमार्गाला त्रास होणे

ओल्या खोकल्याची सामान्य कारणे

ओला खोकला होण्यामागे अनेक वेगवेगळी कारणे असू शकतात, त्यामध्ये पुढील कारणांचा समावेश होतो:

• सामान्य सर्दी - शरीरात जास्त प्रमाणात कफ तयार झाल्यामुळे खोकला होऊ शकतो.
• फ्लू - यामुळे नाक व श्वसनमार्गात कोंडी, कफ आणि खोकला होऊ शकतो.
• श्वासनलिकेची सूज - श्वसनमार्गाला सूज येऊन त्यामध्ये जास्त प्रमाणात कफ तयार होतो. 
• ॲलर्जी - यामुळे नाकातील स्राव घशाच्या मागील बाजूस जाणे आणि कफ तयार होणे शक्य आहे. 
• न्यूमोनिया - यामध्ये सामान्यतः कफासह खोकला, ताप आणि श्वास घेण्यास त्रास होऊ शकतो. 
• धूम्रपान - सिगारेटच्या धुरामुळे श्वसनमार्ग कोरडा पडतो आणि त्याला जळजळ होऊ शकते.

ओल्या खोकल्यावरील औषध कसे काम करते?

ओल्या खोकल्यावरील औषधे फुफ्फुसांमध्ये साचलेला कफ फोडून किंवा पातळ करून बाहेर पडण्यास मदत करतात. 

• ग्वायफेनेसिनसारखी कफ बाहेर काढण्यास मदत करणारी औषधे कफामध्ये पाण्याचे प्रमाण वाढवतात, त्यामुळे कफ सहज बाहेर पडण्यास मदत होते.
• ब्रोमहेक्सिनसारखी श्लेष्मा पातळ करणारी औषधे कफातील घटकांचे छोटे भाग करून तो सैल करतात.

या औषधांच्या परिणामामुळे शरीराला खोकल्याद्वारे कफ अधिक प्रभावीपणे बाहेर काढण्यास मदत होते.

ओल्या खोकल्यावरील औषधांचे वेगवेगळे प्रकार कोणते?

कफ बाहेर पडण्यास मदत करणारी औषधे वेगवेगळ्या प्रकारे तयार केली जातात, त्यामध्ये पुढील प्रकारांचा समावेश होतो:

ओल्या खोकल्यावरील औषधांमधील सक्रिय घटक

कफ बाहेर काढण्यास मदत करणारी आणि श्लेष्मा पातळ करणारी औषधे ओल्या खोकल्यावर प्रभावी ठरतात. ओल्या खोकल्यावरील औषधांमध्ये वापरले जाणारे काही प्रमुख सक्रिय घटक पुढीलप्रमाणे आहेत:

• ग्वायफेनेसिन हा ओला खोकला कमी करण्यासाठी प्रभावीपणे कफ बाहेर काढण्यास मदत करणारा घटक मानला जातो.
• ब्रोमहेक्सिन हा श्लेष्मा पातळ करणारा घटक असून तो कफाची घट्ट रचना सैल करण्यास मदत करतो.
• ॲम्ब्रोक्सोल हा श्वसनमार्गात साचलेला कफ पातळ करून तो बाहेर पडण्यास मदत करणारा घटक आहे. 
• मध श्वसनमार्गातील कफ पातळ करण्यासाठी आणि घशाला आराम देण्यासाठी वापरला जातो. 
• मेंथॉल हा नैसर्गिक घटक असून नाकातील कोंडी कमी करण्यास मदत करतो. 
• अमोनियम क्लोराइड छातीत साचलेला कफ आणि कोंडी कमी करून कफ सैल करण्यास मदत करतो.

भारतातील ओल्या खोकल्यासाठी सर्वोत्तम खोकल्याची औषधे

भारतात ओल्या खोकल्यासाठी प्रभावी ठरणाऱ्या खोकल्याच्या औषधांमध्ये कुफेरी एएक्स, कुफेरी बीआर, सॅलिमॉल बीजी आणि कुफेरी खोकल्याचे औषध यांचा समावेश होतो.

ही झीलॅब फार्मसी ची औषधे कफाचा साठा पातळ करून तो बाहेर पडण्यास मदत करणाऱ्या प्रभावी खोकल्यावरील औषधांपासून तयार केली आहेत आणि खोकल्यापासून आराम मिळण्यास मदत करतात.

कुफेरी एएक्स कफ बाहेर काढणारे औषध

कफरी AX प्रोडक्टिव खोकल्याची सिरप

कुफेरी एएक्स हे प्रौढांमधील ओल्या खोकल्यासाठी उपयुक्त औषध आहे. यामध्ये श्लेष्मा पातळ करणारे, कफ बाहेर काढण्यास मदत करणारे आणि श्वसनमार्ग रुंदावण्यास मदत करणारे घटक असून ते कफ सैल करून श्वसनमार्गातून बाहेर पडण्यास मदत करतात.

• घटक: ॲम्ब्रोक्सोल (३० मिग्रॅ) + लेव्होसाल्ब्युटामोल (१ मिग्रॅ) + ग्वायफेनेसिन (५० मिग्रॅ)
• फायदे: कफ सैल करण्यास, कफ बाहेर काढण्यास आणि सहज श्वास घेण्यास मदत करते.

कुफेरी बीआर ओल्या खोकल्यावरील औषध

कफरी BR वेट कफ सिरप

कुफेरी बीआर हे प्रौढांमधील कफयुक्त खोकल्यासाठी उपयुक्त औषधांपैकी एक आहे. यामध्ये ग्वायफेनेसिन, टर्ब्युटालिन आणि ब्रोमहेक्सिन यांचा समावेश असून हे घटक एकत्रितपणे कफ आणि श्वसनमार्गातील कोंडी कमी करण्यास मदत करतात.

• घटक: ग्वायफेनेसिन (५० मिग्रॅ/५ मि.ली.) + टर्ब्युटालिन (१.२५ मिग्रॅ/५ मि.ली.) + ब्रोमहेक्सिन (४ मिग्रॅ/५ मि.ली.)
• फायदे: कफ सैल करण्यास आणि श्वसनमार्गातील कफ बाहेर पडण्यास मदत करते.

सॅलिमॉल बीजी औषध

सॅलिमॉल BG औषध

कफासह होणाऱ्या खोकल्यासाठी सॅलिमॉल बीजी हे सामान्यतः वापरले जाणारे औषध आहे. यामध्ये श्लेष्मा पातळ करणारे, कफ बाहेर काढण्यास मदत करणारे आणि श्वसनमार्ग रुंदावण्यास मदत करणारे घटक असून ते कफ आणि श्वसनातील कोंडी कमी करण्यास मदत करतात.

• घटक: ब्रोमहेक्सिन (४ मिग्रॅ/५ मि.ली.) + ग्वायफेनेसिन (१०० मिग्रॅ/५ मि.ली.) + मेंथॉल (१ मिग्रॅ/५ मि.ली.) + साल्ब्युटामोल (२ मिग्रॅ/५ मि.ली.)
• फायदे: कफ सैल करण्यास, कफ बाहेर काढण्यास आणि आरामात श्वास घेण्यास मदत करते.

कुफेरी वनौषधीजन्य खोकल्यावरील औषध

कफरी हर्बल खोकल्याचा सिरप 100 मि.ली.

कुफेरी वनौषधीजन्य खोकल्यावरील औषध हे मद्यार्कविरहित वनौषधीजन्य मिश्रण आहे. ओल्या खोकल्यासाठी तयार केलेल्या या औषधामध्ये पारंपरिक वनौषधींसोबत कफ बाहेर काढण्यास मदत करणारे अमोनियम क्लोराइड वापरले आहे.

• घटक: तालिसा (ॲबिस वेबियाना) (२० मिग्रॅ) + हिराबोल (कॉमिफोरा मायर्रा) (२० मिग्रॅ) + कांतकारी (सोलॅनम सुरॅटेंस) (४० मिग्रॅ) + सुंठ (झिंजिबर ऑफिशिनेल) (३५ मिग्रॅ) + यष्टिमधु (ग्लायसिरायझा ग्लाब्रा) (४० मिग्रॅ) + लवंग (सिझिजियम अरोमॅटिकम) (२० मिग्रॅ) + पिप्पली (पायपर लाँगम) (३५ मिग्रॅ) + वासा (अडहॅटोदा वॅसिका) (६० मिग्रॅ) + कर्कटशृंगी (पिस्टॅशिया इंटेगेरिमा) (३५ मिग्रॅ) + काळी मिरी (पायपर निग्रम) (५० मिग्रॅ) + भारंगी (क्लेरोडेंड्रम सेरॅटम) (४० मिग्रॅ) + तुळस (ऑसिमम सॅंक्टम) (२० मिग्रॅ) + कुळंजन (अल्पिनिया गॅलंगा) (३५ मिग्रॅ) + शुद्ध नौसादर (अमोनियम क्लोराइड) (५० मिग्रॅ) + पुदिना सत्त्व (मेंथा स्पिकाटा) (आवश्यकतेनुसार)
• फायदे: कफ सैल करण्यास तसेच ओल्या खोकल्यामुळे होणारा घशाचा त्रास कमी करून आराम मिळण्यास मदत करते.

कुफेरी खोकल्यावरील औषध

कफरी खोकला सिरप

कुफेरी खोकल्यावरील औषध हे प्रौढांमधील ओल्या खोकल्यासाठी उपयुक्त आहे. कफ बाहेर काढण्यास मदत करणारा, श्लेष्मा पातळ करणारा, ॲलर्जी कमी करण्यास मदत करणारा घटक आणि मेंथॉल यांचा समावेश असल्यामुळे कफ निर्माण करणाऱ्या खोकल्यापासून आराम मिळण्यास मदत होते.

• घटक: डायफेनहायड्रामिन (१४.०८ मिग्रॅ) + अमोनियम क्लोराइड (१५० मिग्रॅ) + सोडियम सायट्रेट (५७.०३ मिग्रॅ) + मेंथॉल (१.१४ मिग्रॅ)
• फायदे: कफ सैल करण्यास आणि घशाच्या जळजळीपासून आराम मिळण्यास मदत करते.

ओल्या खोकल्यासाठी योग्य औषधाची निवड कशी करावी?

ओल्या खोकल्यासाठी योग्य औषधामध्ये श्वसनमार्ग आणि छातीत साचलेला कफ बाहेर पडण्यास मदत करणारे घटक असणे आवश्यक आहे. औषध निवडण्यापूर्वी पुढील गोष्टी लक्षात घ्या:

• ग्वायफेनेसिन, ब्रोमहेक्सिन, ॲम्ब्रोक्सोल किंवा मेन्थॉल यांसारखा कफ सैल करणारा घटक असलेले औषध निवडा.
• कोंडी, श्वास घेताना घरघर होणे, घसा दुखणे किंवा कफ अधिक घट्ट होणे यांसारख्या लक्षणांकडे लक्ष द्या, कारण प्रत्येक लक्षणासाठी वेगवेगळ्या प्रकारच्या उपचारांची गरज असू शकते.
• रुग्णाचे वय लक्षात घ्या, कारण काही औषधे लहान मुलांसाठी योग्य नसू शकतात.
• रुग्ण सध्या इतर कोणती औषधे घेत आहे का, हे डॉक्टरांना किंवा औषधतज्ज्ञांना नक्की सांगा, कारण काही औषधांमध्ये परस्पर परिणाम होऊ शकतो.

ओल्या खोकल्यावरील औषध घेण्यापूर्वी घ्यावयाची काळजी

ओल्या खोकल्यावर उपचार करण्यासाठी औषध घेताना काही गोष्टींची काळजी घेणे आवश्यक आहे:

• औषध वापरण्यापूर्वी त्यावरील माहिती काळजीपूर्वक वाचा.
• औषधासोबत दिलेल्या मोजमापाच्या कपाचाच वापर करा आणि डॉक्टरांनी किंवा औषधाच्या सूचनेनुसार सांगितलेले प्रमाण काटेकोरपणे पाळा.
• औषधातील घटकांची यादी तपासा आणि त्यापैकी कोणत्याही घटकाची ॲलर्जी असल्यास ते औषध घेणे टाळा.
• लहान मुले, गर्भवती महिला किंवा बाळाला स्तनपान करणाऱ्या महिलांना डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्याशिवाय कोणतेही खोकल्यावरील औषध देऊ नये.

ओल्या खोकल्यावरील औषधांचे संभाव्य दुष्परिणाम

खोकल्याची औषधे लक्षणांपासून आराम मिळवण्यासाठी वापरली जात असली तरी त्यातील घटकांनुसार काही दुष्परिणाम होऊ शकतात:

• मळमळ किंवा उलटी
• पोटात अस्वस्थता
• जुलाब
• डोकेदुखी
• चक्कर येणे
• काही औषधांमुळे गुंगी येणे

ओला खोकला कमी करण्यासाठी अतिरिक्त उपाय

ओल्या खोकल्यावरील औषधांसोबत काही सोप्या सवयी आणि उपाय केल्यास लवकर आराम मिळण्यास मदत होऊ शकते. 

• भरपूर पाणी आणि कोमट द्रवपदार्थ घ्या, यामुळे जास्त प्रमाणात कफ साचण्यापासून बचाव करण्यास मदत होते.
• विशेषतः संसर्गामुळे खोकला होत असल्यास, गरजेनुसार विश्रांती घ्या.
• धूम्रपान करू नका आणि धुराच्या संपर्कात येणे टाळा, कारण त्यामुळे श्वसनमार्गाला त्रास होऊ शकतो.
• वाफ घेणे हा श्वसनमार्गातील कोंडी कमी करण्याचा सोपा आणि जलद उपाय आहे.
• श्वसनाशी संबंधित संसर्गाचा प्रसार टाळण्यासाठी स्वच्छतेच्या योग्य सवयी पाळा.

ओल्या खोकल्यासाठी डॉक्टरांचा सल्ला कधी घ्यावा?

खोकला खूप तीव्र असेल, बराच काळ टिकत असेल किंवा त्यासोबत चिंतेची लक्षणे दिसत असतील, तर वैद्यकीय सल्ला घेणे आवश्यक असू शकते. खालीलपैकी कोणतेही लक्षण जाणवत असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या:

• श्वास लागणे किंवा श्वास घेण्यास त्रास होणे.
• छातीत दुखणे
• खोकल्यातून रक्त येणे
• बराच काळ टिकणारा किंवा खूप जास्त ताप येणे.
• तब्येतीची स्थिती गंभीर होणे, अशक्तपणा जाणवणे किंवा लक्षणे वाढत जाणे.
• वारंवार खोकला होणे किंवा खोकला कमी न होणे
• श्वास घेताना त्रास होणे किंवा घरघर ऐकू येणे

हे देखील वाचा: भारतामधील कोरड्या खोकल्यासाठी सर्वोत्तम कफ सिरप

निष्कर्ष

ओल्या किंवा कफयुक्त खोकल्यापासून आराम मिळवण्यासाठी श्वसनमार्गात किंवा छातीत साचलेला कफ पातळ किंवा सैल होऊन सहज बाहेर पडण्यास मदत करणारे औषध आवश्यक असते. 

ग्वायफेनेसिन आणि ब्रोमहेक्सिन यांसारखे कफ बाहेर काढण्यास मदत करणारे आणि श्लेष्मा पातळ करणारे घटक असलेले खोकल्यावरील औषध कफयुक्त खोकल्यापासून आराम मिळवण्यास मदत करू शकते.

रुग्णाचे वय, लक्षणे, खोकल्याचे कारण आणि एकूण आरोग्याची स्थिती लक्षात घेऊन डॉक्टर योग्य खोकल्यावरील औषध सुचवतात.