भारतात घशातील खवखव आणि घशातील वेदनांसाठी सर्वोत्तम औषधे: घशाच्या संसर्गावरील संपूर्ण मार्गदर्शक

तुम्हालाही घसा खवखवणे, जळजळ होणे किंवा गिळताना वेदना होणे अशा त्रासांचा अनुभव येतो का? ही घशाची सूज असू शकते. प्रामुख्याने संसर्ग, कोरडी हवा, ॲलर्जी किंवा आवाजाचा अतिवापर यांमुळे हा त्रास उद्भवू शकतो.

बहुतेक वेळा घशाचा त्रास काही दिवसांत आपोआप कमी होतो. मात्र, योग्य औषधांमुळे वेदना आणि इतर लक्षणांपासून आराम मिळण्यास तसेच बरे होण्यास मदत होऊ शकते.

घशातील वेदना, सूज आणि इतर त्रास कमी करण्यासाठी पॅरासिटामॉल आणि आयबुप्रोफेन यांसारखी औषधे सामान्यतः वापरली जातात.

चला, ही औषधे घशाच्या त्रासापासून आराम मिळवण्यासाठी कशी मदत करू शकतात, ते जाणून घेऊया.

घशात खवखव होणे म्हणजे काय?

घशात खवखव होणे म्हणजे घशात खरखरीतपणा जाणवणे किंवा गिळताना अथवा बोलताना तीव्र वेदना किंवा जळजळ होणे. काही वेळा मानेतील ग्रंथींनाही सूज येऊ शकते.

घशात खवखव होण्याची कारणे

घशात खवखव होण्यामागे अनेक कारणे असू शकतात. ही कारणे समजून घेतल्यास गिळताना होणाऱ्या घशाच्या वेदनांसाठी योग्य औषध निवडण्यास मदत होते.

घशात खवखव होण्याची सामान्य कारणे पुढीलप्रमाणे आहेत:

• विषाणूंचा संसर्ग (सर्दी, फ्लू इत्यादी)
• जिवाणूंचा संसर्ग
• ॲलर्जी
• कोरडी हवा
• धूर, प्रदूषण आणि रासायनिक वायू यांसारख्या त्रासदायक घटकांचा संपर्क
• पोटातील आम्ल अन्ननलिकेत वर येणे
• ओरडणे, मोठ्याने बोलणे किंवा सतत आवाज चढवून बोलणे यांमुळे स्वरयंत्रावर ताण येणे

हेही वाचा: सामान्य घसा आणि घशात खवखव होणे यांतील फरक

घशातील खवखव कमी करण्यासाठी औषधांचे प्रकार

घशातील खवखव कमी करण्यासाठी गोळ्या, कॅप्सूल, पिण्याची औषधे आणि तोंडात हळूहळू विरघळणाऱ्या औषधी गोळ्या अशा विविध प्रकारची औषधे उपलब्ध आहेत.

• गोळी - औषध घेण्याचा हा एक सर्वसामान्य प्रकार आहे. गोळ्या सोबत बाळगणे आणि घेणे सोपे असते.
• कॅप्सूल - गोळ्यांपेक्षा वेगळ्या असलेल्या कॅप्सूलमध्ये औषधी पूड किंवा द्रव एका आवरणात बंद केलेला असतो. गिळल्यानंतर हे आवरण विरघळते आणि त्यातील औषध बाहेर पडते.
• पिण्याचे औषध - ज्या व्यक्तींना गोळ्या किंवा कॅप्सूल गिळण्यास त्रास होतो, त्यांच्यासाठी या प्रकारचे औषध सोयीचे ठरू शकते.
• तोंडात विरघळणाऱ्या औषधी गोळ्या - या लहान, औषधयुक्त गोळ्या तोंडात हळूहळू विरघळतात आणि घशातील खवखव व जळजळ कमी करण्यास मदत करतात.

घशातील खवखव कमी करण्यासाठी वापरली जाणारी सामान्य औषधे

घशातील खवखव कशामुळे झाली आहे आणि कोणती लक्षणे दिसत आहेत, यानुसार वेगवेगळी औषधे आराम देऊ शकतात. भारतात घशातील खवखव कमी करण्यासाठी सामान्यतः वापरली जाणारी काही औषधे पुढीलप्रमाणे आहेत:

भारतात घशातील खवखव कमी करण्यासाठी उपयुक्त गोळ्यांची यादी

योग्य गोळी घेतल्याने घशातील वेदना, ताप आणि सूज कमी होण्यास मदत होऊ शकते.

पॅरासिटामॉल आणि आयबुप्रोफेन यांसारखी औषधे असलेल्या गोळ्या डॉक्टरांच्या सूचनेनुसार घेतल्यास घशातील वेदना आणि अस्वस्थता कमी करण्यासाठी प्रभावी ठरू शकतात.

घशातील खवखव कमी करण्यासाठी सामान्यतः वापरल्या जाणाऱ्या काही गोळ्या पुढीलप्रमाणे आहेत:

आयबुप्रोल प्लस गोळी

आयबुप्रोल प्लस गोळी

आयबुप्रोल प्लस ही घशातील वेदना कमी करण्यासाठी वापरली जाणारी गोळी आहे. यामध्ये आयबुप्रोफेन आणि पॅरासिटामॉल ही दोन औषधे असतात. ही औषधे प्रोस्टाग्लँडिनचे उत्पादन आणि वेदनांशी संबंधित संदेश कमी करून घशातील वेदना कमी करण्यास मदत करतात. 

• घटक: आयबुप्रोफेन ४०० मिग्रॅ + पॅरासिटामॉल ३२५ मिग्रॅ
• फायदे: घशातील वेदना आणि सर्दीमुळे होणारा त्रास कमी करण्यास मदत करते.

आयबुप्रोल २०० गोळी

आयबुप्रोल २०० गोळी

आयबुप्रोल २०० गोळीमध्ये २०० मिग्रॅ आयबुप्रोफेन असते. हे दाह कमी करणाऱ्या औषधांच्या गटातील औषध असून प्रोस्टाग्लँडिनचे उत्पादन कमी करून घशातील वेदना कमी करण्यास मदत करते.

• घटक: आयबुप्रोफेन २०० मिग्रॅ
• फायदे: घशातील वेदना आणि सूज कमी करण्यास मदत करते. 

भारतात घशातील खवखव कमी करण्यासाठी सर्वोत्तम औषधी गोळ्या

घशात खवखव झाल्यामुळे गिळताना वेदना आणि जळजळ होऊ शकते. घशातील अस्वस्थता कमी करण्यासाठी आणि आराम मिळवण्यासाठी सामान्यतः वापरल्या जाणाऱ्या काही औषधी गोळ्या किंवा खोकल्यासाठीच्या गोळ्यांची माहिती पुढे दिली आहे.

नेचरएक्सपर्ट कफरी पुदिन्याच्या चवीच्या खोकल्याच्या गोळ्या

नेचरएक्सपर्ट कफरी खोकल्याच्या गोळ्या | पुदिन्याची चव

नेचरएक्सपर्ट कफरी पुदिन्याच्या चवीच्या गोळ्या या वनौषधींपासून तयार केलेल्या घशासाठीच्या गोळ्या आहेत. त्या घशातील सौम्य जळजळ कमी करण्यास आणि थंडावा देण्यास मदत करतात.

• घटक: ज्येष्ठमध (७२ मिग्रॅ) + लवंग (१२ मिग्रॅ) + अडुळसा (१२ मिग्रॅ) + त्रिकटू (१२ मिग्रॅ) + खदिर (१० मिग्रॅ) + दालचिनी (१० मिग्रॅ) + शुद्ध टंकणयुक्त गोळीचा आधार (११ मिग्रॅ) + साखर (११८६ मिग्रॅ)
• फायदे: घशातील खवखव आणि अस्वस्थता कमी करण्यास मदत करतात.

नेचरएक्सपर्ट कफरी तुळशीच्या चवीच्या खोकल्याच्या गोळ्या

नेचरएक्सपर्ट कफरी तुळशीच्या चवीच्या खोकल्याच्या गोळ्या

नेचरएक्सपर्ट कफरी तुळशीच्या चवीच्या गोळ्यांमध्ये घशातील जळजळ आणि अस्वस्थता कमी करण्यासाठी पारंपरिकरीत्या वापरल्या जाणाऱ्या वनौषधींचा समावेश आहे.

• घटक: ज्येष्ठमध (७२ मिग्रॅ) + लवंग (१२ मिग्रॅ) + अडुळसा (१२ मिग्रॅ) + तुळस (१६ मिग्रॅ) + त्रिकटू (१२ मिग्रॅ) + खदिर (१० मिग्रॅ) + दालचिनी (१० मिग्रॅ) + पुदिना (०५ मिग्रॅ) + शुद्ध टंकणयुक्त गोळीचा आधार (११ मिग्रॅ) + साखर (११९६ मिग्रॅ) + ग्लुकोज (६४४ मिग्रॅ)
• फायदे: घशातील जळजळ आणि अस्वस्थता कमी करण्यास मदत करतात.

घशातील खवखव कमी करण्यासाठी विनाप्रिस्क्रिप्शन मिळणारी उत्तम औषधे

डॉक्टरांच्या चिठ्ठीशिवाय मिळणारी काही औषधेही घशातील खवखवीची लक्षणे कमी करण्यास आणि योग्य पद्धतीने वापरल्यास लवकर आराम मिळवण्यास मदत करतात.

झेवोडीन जंतुनाशक गुळण्या करण्याचे द्रावण

झेवोडीन जंतुनाशक गुळण्यांचे १०० मिली द्रावण

झेवोडीन गुळण्या करण्याचे द्रावण हे घशातील संसर्गाच्या व्यवस्थापनासाठी वापरले जाणारे विनाप्रिस्क्रिप्शन मिळणारे औषध आहे. यामध्ये पोविडोन-आयोडीन हे जंतुनाशक घटक असते. ते घशातील सूक्ष्मजीवांचे प्रमाण कमी करण्यास आणि घशातील खवखव, जळजळ व वेदना यांपासून आराम मिळवण्यास मदत करते.

• घटक: पोविडोन-आयोडीन (२% वजन/आयतन)
• फायदे: घशातील खवखव, जळजळ आणि अस्वस्थता कमी करण्यास मदत करते.

जिवाणूंमुळे होणाऱ्या घशाच्या संसर्गासाठी उत्तम प्रतिजैविके

घशातील खवखव कमी करण्यासाठी प्रतिजैविकांचा वापर केवळ जिवाणूंच्या संसर्गामुळे हा त्रास झाला असल्यासच केला जातो. लक्षात ठेवा, ही औषधे घेण्यासाठी डॉक्टरांच्या चिठ्ठीची आवश्यकता असते.

अमॉक्सिबल ५०० प्रतिजैविक कॅप्सूल

अमॉक्सिबल ५०० प्रतिजैविक कॅप्सूल

अमॉक्सिबल ५०० हे घशात खवखव निर्माण करणाऱ्या जिवाणूजन्य संसर्गावर उपचार करण्यासाठी वापरले जाणारे प्रतिजैविक औषध आहे. हे जिवाणूंच्या पेशींचे आवरण तयार होण्याच्या प्रक्रियेत अडथळा आणून कार्य करते. 

• घटक: अमॉक्सिसिलिन (५०० मिग्रॅ)
• फायदे: डॉक्टरांच्या सल्ल्याने घेतल्यास, या औषधाला प्रतिसाद देणाऱ्या जिवाणूंमुळे झालेल्या घशाच्या संसर्गावर उपचार करण्यास मदत करते. 

घशातील खवखव कमी करण्यासाठी योग्य औषध कसे निवडावे?

घशातील खवखव कमी करण्यासाठी योग्य औषध निवडताना पुढील गोष्टी लक्षात घेणे आवश्यक आहे:

• कारण - घशातील खवखव विषाणू किंवा जिवाणूंच्या संसर्गामुळे होऊ शकते. त्यामुळे योग्य तपासणीनंतरच योग्य औषध निवडणे महत्त्वाचे आहे.
• त्रासाची तीव्रता - सौम्य लक्षणांसाठी डॉक्टरांच्या चिठ्ठीशिवाय मिळणारी औषधे उपयोगी ठरू शकतात. मात्र, इतर लक्षणांसह त्रास तीव्र असल्यास डॉक्टरांच्या चिठ्ठीने मिळणारी औषधे आवश्यक असू शकतात.
• औषधाचा प्रकार - रुग्णाला कोणता प्रकार सोयीचा आहे, यानुसार गोळ्या, कॅप्सूल, तोंडात विरघळणाऱ्या औषधी गोळ्या किंवा द्रवरूप औषधे सुचवली जाऊ शकतात.
• वय आणि आरोग्यविषयक समस्या - लहान मुले, वृद्ध व्यक्ती आणि आधीपासून आरोग्याच्या समस्या असलेल्या रुग्णांच्या बाबतीत विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे.

घशातील खवखव कमी करणाऱ्या औषधांचे फायदे

घशातील खवखवीची लक्षणे कमी करून बरे होण्यास औषधे मदत करू शकतात. वापरल्या जाणाऱ्या औषधाच्या प्रकारानुसार पुढील फायदे मिळू शकतात: 

• घशातील वेदना कमी होतात, त्यामुळे खाणे, पिणे आणि बोलणे अधिक सोयीचे होते.
• घशातील खवखवीसोबत जाणवणारा ताप आणि सूज यांसारखी इतर लक्षणे कमी होण्यास मदत होते.
• खोकल्यामुळे होणारी घशातील जळजळ आणि वेदना कमी होण्यास मदत होते.
• योग्य औषधांचा डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार वापर केल्यास गंभीर जिवाणूजन्य संसर्गाचा धोका कमी करण्यास मदत होऊ शकते.

हेही वाचा: मीठाच्या पाण्याने गुळण्या केल्याने घशातील खवखव कमी होते का?

घशातील खवखवीच्या औषधांचे संभाव्य दुष्परिणाम

सूचनेनुसार वापरल्यास घशातील खवखव कमी करणारी औषधे सामान्यतः सहन होतात. मात्र, औषधाचा प्रकार आणि व्यक्तीच्या आरोग्यस्थितीनुसार काही दुष्परिणाम जाणवू शकतात. संभाव्य दुष्परिणाम पुढीलप्रमाणे आहेत:

• पोट बिघडणे
• डोकेदुखी
• तोंड कोरडे पडणे
• तात्पुरती बधिरता जाणवणे
• गुंगी येणे
• ॲलर्जीच्या प्रतिक्रिया

घशात खवखव झाल्यास डॉक्टरांकडे कधी जावे?

गंभीर गुंतागुंत टाळण्यासाठी घशातील खवखवीसोबत पुढील लक्षणे दिसल्यास त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

• एका आठवड्यानंतरही लक्षणे कमी होत नाहीत किंवा वारंवार पुन्हा उद्भवतात.
• घशात तीव्र वेदना होतात.
• ताप जास्त असून बराच काळ टिकून राहतो.
• मानेला किंवा घशाला सूज येते.
• घशाच्या मागील भागात पांढरे डाग किंवा पू दिसतो.
• श्वास घेण्यास किंवा गिळण्यास त्रास होतो.
• खोकला किंवा सर्दीची लक्षणे नसतानाही घशात खवखव होते.

निष्कर्ष

घशातील खवखवेमुळे वेदना, जळजळ आणि अस्वस्थता जाणवू शकते. मात्र, योग्य औषधांचा वापर केल्यास ही लक्षणे कमी होण्यास मदत मिळू शकते.

डॉक्टरांनी सांगितल्याप्रमाणे औषधे घ्या. लक्षणे तीव्र असल्यास, दीर्घकाळ टिकल्यास किंवा वाढत असल्यास आरोग्यतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.

घशातील खवखव कमी करण्यासाठी आवश्यक औषधे झीलॅब फार्मसीवरून जालमार्गे मागवता येतात आणि ती आपल्या दारापर्यंत मागवून घेता येतात.